Login Required

This content is restricted to University of Auckland staff and students. Log in with your username to view.

Log in

More about logging in

Ko te hitori o Te Aupouri e ai ki a Toro Ihaka. I to ratau taenga mai ki Aotearoa i runga i a Mamari, ko Ngati Ruanui te ingoa o te iwi nei. Ka noho ki te pa o Maukoro, kei te taha o te awa o Hokianga. I heke tetahi taua mai i Whiria ki te pa whakatorotoro ai. Engari, na te hianga o nga tamariki a Ruanui, i whati te taua ra, katahi ka mate i runga i te moana. Na wai ra, ka hoki te iwi o Whiria, tatari ai ki waho, kia whakapau ra ano te kai me te wai kei roto i te pa. Ka tahuna te pa e Ngati Ruanui hei huna i roto i te paoa, a, ka oma atu. Koia tenei i tapaina ai ko Te Aupouri. He korero ano hoki mo te kainga o Te Kao, me te marae o Potahi. Hei ta Toro i tapaina ko Te Kao na te kumara maroke. Kei reira e tipu ana he momo kumara ko taputini. Ko te mahi hei whakamaroke ka whakatakoto ki runga i tetahi toka e wera tonu ana i muri i te hekenga o te ra. Ka korero a Toro mo te wharenui, ko Waimirirangi, me te take e rereke ana tenei whare. Ko te kaupapa a Ratana te take i penei ai, ara, me waiho nga whakapapa, pukapuka, ki te taha, whaia tonutia ta Ratana e korero ai. Ka korero hoki a Toro mo nga tupuna rongonui o Te Aupouri. Tuatahi, ko Meringaroto, me nga korero mo te hohounga rongo ki Te Rarawa me te whakahua tuatahi i te korero rongonui Unuhia te rito o te harakeke. Katahi ko te muru o Muriwhenua ki Ngai Takoto, na te pakarutanga o te poti whai paraoa. Tuarua, nga korero mo Tohe me tana aru ki tana tamahine a Raninikura ma runga i te Oneroa a Tohe. Tuatoru, nga korero e pa ana ki a Te Houtaewa, me ana mahi whanako kumara i nga mahinga kai a Te Rarawa. Ko te pakanga o Hukatere me te matenga a Te Houtaewa ki Houhora. Hei whakamutunga ka korero a Toro mo ana mahi whaiwhai kuaka i te taha o tona hoa a Timo Wiki. He whakamaramatanga ano hoki o te korero e timata penei ana. Ruia, ruia, tahia, tahia. I roto hoki i te hotaka nei etahi waiata no Te Aupouri.

Tena koutou e te iwi. Anei ta tatou taonga a te Waka Huia, hei mataki mai ma koutou ia wiki. He konei puta ai nga taonga kei te mau tonu i waenganui i te iwi i tenei wa.

Primary Title
  • Waka Huia
Episode Title
  • Te Aupōuri 1
Date Broadcast
  • Sunday 20 October 1991
Start Time
  • 11 : 00
Finish Time
  • 12 : 00
Duration
  • 60:00
Channel
  • TV One
Broadcaster
  • Television New Zealand
Programme Description
  • Tena koutou e te iwi. Anei ta tatou taonga a te Waka Huia, hei mataki mai ma koutou ia wiki. He konei puta ai nga taonga kei te mau tonu i waenganui i te iwi i tenei wa.
Episode Description
  • Ko te hitori o Te Aupouri e ai ki a Toro Ihaka. I to ratau taenga mai ki Aotearoa i runga i a Mamari, ko Ngati Ruanui te ingoa o te iwi nei. Ka noho ki te pa o Maukoro, kei te taha o te awa o Hokianga. I heke tetahi taua mai i Whiria ki te pa whakatorotoro ai. Engari, na te hianga o nga tamariki a Ruanui, i whati te taua ra, katahi ka mate i runga i te moana. Na wai ra, ka hoki te iwi o Whiria, tatari ai ki waho, kia whakapau ra ano te kai me te wai kei roto i te pa. Ka tahuna te pa e Ngati Ruanui hei huna i roto i te paoa, a, ka oma atu. Koia tenei i tapaina ai ko Te Aupouri. He korero ano hoki mo te kainga o Te Kao, me te marae o Potahi. Hei ta Toro i tapaina ko Te Kao na te kumara maroke. Kei reira e tipu ana he momo kumara ko taputini. Ko te mahi hei whakamaroke ka whakatakoto ki runga i tetahi toka e wera tonu ana i muri i te hekenga o te ra. Ka korero a Toro mo te wharenui, ko Waimirirangi, me te take e rereke ana tenei whare. Ko te kaupapa a Ratana te take i penei ai, ara, me waiho nga whakapapa, pukapuka, ki te taha, whaia tonutia ta Ratana e korero ai. Ka korero hoki a Toro mo nga tupuna rongonui o Te Aupouri. Tuatahi, ko Meringaroto, me nga korero mo te hohounga rongo ki Te Rarawa me te whakahua tuatahi i te korero rongonui Unuhia te rito o te harakeke. Katahi ko te muru o Muriwhenua ki Ngai Takoto, na te pakarutanga o te poti whai paraoa. Tuarua, nga korero mo Tohe me tana aru ki tana tamahine a Raninikura ma runga i te Oneroa a Tohe. Tuatoru, nga korero e pa ana ki a Te Houtaewa, me ana mahi whanako kumara i nga mahinga kai a Te Rarawa. Ko te pakanga o Hukatere me te matenga a Te Houtaewa ki Houhora. Hei whakamutunga ka korero a Toro mo ana mahi whaiwhai kuaka i te taha o tona hoa a Timo Wiki. He whakamaramatanga ano hoki o te korero e timata penei ana. Ruia, ruia, tahia, tahia. I roto hoki i te hotaka nei etahi waiata no Te Aupouri.
Classification
  • Unknown
Owning Collection
  • Chapman Archive
Broadcast Platform
  • Television
Languages
  • Maori
Captions
Live Broadcast
  • No
Rights Statement
  • Made available for the University of Auckland's educational use as permitted by the Screenrights Licensing Agreement.
Subjects
  • Maori (New Zealand people)
  • Documentary television programs--New Zealand
Genres
  • Documentary
  • Interview
Contributors
  • Whai Ngata (Producer)
  • Television New Zealand (Production Unit)
  • Toro Ihaka (Interviewee)
  • Koro Aukaha (Speaker)
  • Simon Snowden (Speaker)
  • Moai Tihi (Speaker)
  • Kairau Ngahau (Interviewee)
  • Tu Keepa (Interviewee)
  • Tana Munro (Interviewee)
  • Henare Parangi (Interviewee)
  • Hone Heihei (Interviewee)
  • Meeke Puru (Interviewee)
Subjects
  • Maori (New Zealand people)
  • Documentary television programs--New Zealand